Jak zrobić pojemnik na kompost?

Kompostowanie to jeden z najprostszych sposobów na zagospodarowanie resztek roślinnych z ogrodu i części odpadów kuchennych. Skoszona trawa, suche liście, rozdrobnione gałęzie czy obierki z warzyw zamiast trafiać do kosza mogą z czasem zamienić się w wartościowy materiał organiczny, który wykorzystamy w ogrodzie.

Do rozpoczęcia kompostowania nie jest potrzebna skomplikowana konstrukcja. Pojemnik można kupić, ale równie dobrze wykonać go samodzielnie z łatwo dostępnych materiałów. Ważniejsze od wyglądu są jego odpowiednia wielkość, dostęp powietrza oraz możliwość kontaktu kompostowanej materii z podłożem. Jak zrobić pojemnik na kompost, żeby dobrze spełniał swoją funkcję przez kilka sezonów? Poniżej przedstawiamy najważniejsze zasady.

Z czego zrobić pojemnik na kompost? Materiały i rozwiązania

Zastanawiając się, z czego zrobić pojemnik na kompost, warto w pierwszej kolejności wziąć pod uwagę drewno. Konstrukcję można wykonać z desek, kantówek albo drewnianych palet. Drewno dobrze komponuje się z ogrodem, a wykonanie prostego kompostownika nie wymaga specjalistycznych narzędzi.

Popularnym rozwiązaniem są szczególnie palety. Ustawione pionowo mogą utworzyć trzy ściany kompostownika, natomiast z przodu warto wykonać element, który można częściowo lub całkowicie zdemontować. Ułatwi to dokładanie kolejnych warstw oraz późniejsze wybieranie gotowego kompostu.

Alternatywą dla drewna może być metalowa siatka zamocowana do stabilnych słupków. Taki pojemnik jest prosty, zapewnia bardzo dobry dostęp powietrza i sprawdzi się między innymi przy kompostowaniu dużej ilości liści. Można również wykorzystać trwałe elementy z tworzywa sztucznego, pod warunkiem że konstrukcja posiada odpowiednią liczbę otworów wentylacyjnych.

Niezależnie od wybranego materiału warto pamiętać, że kompostownik nie powinien być całkowicie szczelną skrzynią. Mikroorganizmy odpowiadające za rozkład materii organicznej potrzebują odpowiednich warunków, w tym tlenu i wilgoci. Konstrukcja powinna więc umożliwiać wymianę powietrza, a jednocześnie ograniczać zbyt szybkie wysychanie zawartości.

Czy kompostownik musi mieć dno? Prawidłowy przepływ powietrza i dostęp do gleby

W przypadku tradycyjnego kompostownika ogrodowego najczęściej nie jest ono potrzebne. Najlepiej ustawić konstrukcję bezpośrednio na glebie.

Kontakt z podłożem umożliwia przedostawanie się do kompostowanej materii organizmów glebowych uczestniczących w jej rozkładzie. Pozwala również na odpływ nadmiaru wody. Z tego względu nie warto ustawiać klasycznego kompostownika na betonowej wylewce, kostce brukowej czy szczelnej folii.

Jeżeli zależy nam na zabezpieczeniu kompostownika od spodu, można zastosować metalową siatkę o odpowiednio drobnych oczkach. Nadal zachowany zostanie kontakt z glebą oraz możliwość odpływu wody, a jednocześnie ograniczymy dostęp większych zwierząt.

Ważna jest również wentylacja boków. W drewnianej konstrukcji nie należy montować desek całkowicie na styk. Pozostawienie niewielkich odstępów pozwala na dopływ tlenu do wnętrza pryzmy. Kompost nie powinien jednak przesychać, dlatego szczególnie w okresach bezdeszczowych warto kontrolować jego wilgotność.

Jak zbudować kompostownik krok po kroku

Najpierw należy wybrać miejsce i określić wielkość konstrukcji. Następnie przygotowujemy podłoże, usuwamy darń i wyrównujemy teren, pozostawiając odsłoniętą glebę.

W narożnikach można umieścić cztery stabilne drewniane słupki, do których zostaną przymocowane deski. Jeżeli wykorzystujemy palety, wystarczy połączyć je ze sobą w taki sposób, aby konstrukcja nie rozchodziła się pod naciskiem znajdującego się wewnątrz materiału.

Deski przykręcamy poziomo, pozostawiając pomiędzy nimi niewielkie szczeliny wentylacyjne. Tył i boki mogą być zamocowane na stałe, natomiast przednią ścianę dobrze wykonać z wyjmowanych desek albo jako otwierane drzwiczki. Dzięki temu dostęp do dolnej części kompostownika będzie znacznie łatwiejszy.

Jeżeli w ogrodzie powstaje dużo resztek roślinnych, warto rozważyć od razu konstrukcję dwu lub trzykomorową. Jedną komorę można wtedy przeznaczyć na świeży materiał, w drugiej pozostawić dojrzewający kompost, a w kolejnej przechowywać materiał gotowy do wykorzystania. Ułatwia to prowadzenie kompostowania w sposób ciągły.

Na dnie gotowej konstrukcji można ułożyć warstwę rozdrobnionych gałązek i innych grubszych materiałów. Tworzą one luźną strukturę, dzięki której powietrze łatwiej dociera również do dolnych części pryzmy. Następnie dokładamy kolejne resztki, starając się mieszać materiały wilgotne i bogate w azot, takie jak świeża trawa czy resztki warzyw, z materiałami suchymi i bogatymi w węgiel, na przykład suchymi liśćmi, rozdrobnionymi gałązkami czy niezadrukowaną tekturą.

Rada eksperta Ekagro: Nie ubijaj mocno kolejnych warstw. Zbyt zbita i mokra masa ogranicza dostęp tlenu, co może prowadzić do powstawania nieprzyjemnego zapachu. Różnorodny materiał oraz luźna struktura sprzyjają prawidłowemu przebiegowi kompostowania.

Wymiary i lokalizacja: gdzie najlepiej postawić pojemnik?

Kompostownik powinien być na tyle duży, aby zgromadzony materiał tworzył odpowiednią masę, ale jednocześnie umożliwiał wygodne dokładanie resztek, mieszanie zawartości i wybieranie gotowego kompostu. W przydomowym ogrodzie praktycznym rozwiązaniem jest komora o szerokości i głębokości około 1-1,2 m. Wysokość w granicach 1-1,2 m pozwala zgromadzić odpowiednią ilość materiału bez znacznego utrudniania obsługi.

Nie bez znaczenia jest także lokalizacja. Dobrym miejscem będzie lekko zacieniony, osłonięty fragment ogrodu. Pełne słońce może powodować szybkie wysychanie materiału, natomiast bardzo wilgotne zagłębienie terenu będzie sprzyjało gromadzeniu nadmiaru wody.

Warto także pomyśleć o wygodzie. Kompostownik ustawiony na samym końcu dużej działki może być mało praktyczny, jeśli regularnie wynosimy do niego odpady kuchenne. Jednocześnie dobrze pozostawić wokół konstrukcji trochę wolnej przestrzeni, aby można było swobodnie podejść z taczką, otworzyć przednią ścianę i wybrać gotowy kompost.

Jeżeli planujemy konstrukcję wielokomorową, warto przewidzieć miejsce na jej późniejsze powiększenie.